EN
TR

SOSYAL UZAKLAŞMA YAŞADIĞIMIZ GÜNLERDE EBEVEYNLER İÇİN ÖNERİLER

Sosyal uzaklaşma hali gerektiren bu günlerde, çocuklar vakitlerini evde ebeveynleriyle birlikte geçiriyor. Hafta içi her gün okulların sunduğu yaklaşık 8 saatlik çocuk bakımının ebeveynlere devredilmiş olması ebeveynlere günlük rutinlerinin üstünde başlı başına bir sorumluluk yüklüyor.

Evden çalışmak durumunda olan ebeveynler verimli bir çalışma düzeni sürdürebilmek için çocuklarının bağımsız olarak meşgul olmalarını sağlamak durumunda kalıyor.

Bu durumun geçici olduğunu unutmadan, tüm vaktini evde geçirmek durumunda kalan ebeveynler için hazırladığımız öz bakım ve başa çıkma önerilerine göz atabilirsiniz.

 

EBEVEYNLER İÇİN ÖZ BAKIM ve BAŞA ÇIKMA

 

  • Mevcut durumun gerçekliğine ve bu durumda neleri başarabileceğinize odaklanarak günlük etkinliklerinizi değiştirin. Size anlam, amaç veya tatmin sağlayan şeylere daha fazla odaklanmak için beklentileri ve öncelikleri değiştirin.
  • Stresle başa çıkmak için gün içinde kendinize küçük molalar verin.
  • Kafanızın içinde dönen olumsuz düşünce ve ifadeleri kontrol etmeye ve bunları daha yararlı/işlevsel düşüncelerle değiştirmeye çalışın.
  • Unutmayın, çocuklarınız için bir rol modelsiniz. Bu stresli durumu nasıl ele aldığınız, çocuklarınızın endişelerini nasıl yönettiğini etkileyebilir.
  • Teknoloji ile sosyalleşmeye devam! Telefonla, mesajlaşarak, e-posta veya sosyal medya aracılığıyla iletişim kurarak arkadaşlarınızla ve ailenizle bağlantıda kalmaya özen gösterin. Böylece hem onlara duygusal olarak destek olabilirsiniz hem de onların size destek olmasına alan açabilirsiniz.

 

EVDE BİZİ YAKINLAŞTIRAN RUTİNLER

 

1. Çocuğunuzla konuşarak bir rutin oluşturun: Yatma-kalkma düzeni, yemek yeme (öğün sıklığı) fiziksel aktivite, oyun/eğlence, dinlenme, öğrenme gibi gün içerisinde yapılması gerekli olan aktiviteleri birlikte belirleyin ve bir düzen oluşturun. Saatlere takılmak yerine genel akışın bozulmamasına özen gösterin.

2. Evde, sizi ve ailenizi stresli durumlarda daha iyi hissettiren şeyler yapmak için zaman ayırın.

  • kitap okumak
  • film izlemek
  • müzik dinlemek
  • dans etmek
  • oyun oynamak
  • egzersiz yapmak gibi birlikte keyif aldığınız aktiviteleri belirleyin ve rutininize mutlaka koyun.

 3. Evdeki bütün aile bireylerinin yerine getirmesi gereken görevleri ve aktiviteleri bir takvime dökebilirsiniz.

  • Büyük bir kartona (karton yoksa kağıtları birleştirerek oluşturabilirsiniz) tarihleri, aile bireylerinin görevlerini ve beraber yapılan aktivitelerin isimlerini yazın.
  • Belli aralıklarla takvimi kontrol ederek yapılacakların üzerinden geçmek bu süreci planlı geçirmeye yardımcı olabilir.

 

4. “Ekran Zamanı Rutini”

  • Çocuğunuz için bir rutin oluşturmak, sosyal uzaklaşma süresince yapabileceğiniz en iyi şeylerden biridir.
  • Her gün çocuklarınızın gelişimsel seviyesine göre ekran ile temas kuracağı zaman aralığını birlikte belirleyin.
  • Bu zaman aralığı dışında ekran ile ilgili bir aktivite yapma talebinde bulunmalarına gerek kalmayacak şekilde diğer zaman boşluklarını, mümkünse yazılı olarak tüm ailenin göreceği bir yere yazılı olarak asın.
  • Ekranlar için planlanan süre dolduğunda cihazı tamamen kapatmayı tercih edin; TV’yi arka plan gürültüsü olarak bırakmayın.
  • Evin çok sessiz kaldığını hissediyorsanız, bunun yerine biraz müzik açın.
  • Planlanan zaman aralığının dışında, ekranları yalnızca siz (ebeveynler) ihtiyacınız olduğu için kendi kontrolünüzde kullanın.

 

5. Bu süreçte görüşemediğiniz veya uzun süredir görmediğiniz arkadaşlarınıza, akrabalarınıza veya yakınlarınıza mektup yazabilir; bunu e-posta aracılığıyla yakınlarınıza gönderebilirsiniz. Bu aktivite çocuğunuza duygularını ifade edebilme imkânı verecektir.

 

6. Çocukların okul veya diğer kurum / kuruluşlar tarafından sunulabilecek uzaktan eğitim fırsatlarından yararlanmasını sağlayın.

 

7. Çocuklarınıza hijyen ve sağlığı teşvik edici davranışları edindirmenin yollarını bulun.

Çocuğunuzla birlikte el yıkamayı hatırlatacak ve el yıkamaya teşvik edecek görseller hazırlayabilir, bu görselleri renkli boyalarla boyayabilir ve evdeki tüm lavaboların etrafına birlikte asabilirsiniz. El yıkamak için gereken uzunlukta bir şarkı söylemeyi unutmayın!

 

8. Evdeki ve Mutfaktaki Yeni Yardımcınız: Çocuklarınızı ev işlerine ve yemek yapmaya dahil edin!

 

  • Ev işleri ve yemek yapma sırasında iş bölümü yapıp sorumluluk almak çocuklarda başarı, yardımlaşma ve motivasyon yaratır. Tüm aile için ev işleri daha keyifli bir hale gelir!
  • Yemek yapmak gibi günlük görevler için, özellikle 7 yaş ve üzeri çocukların yardımını alabilirsiniz.
  • Yemek yaparken bir bilim dersi, bir matematik dersi veya bir okuma dersi gibi öğretici diyaloglar yaratabilirsiniz.
  • Hadi mayanın nasıl oluştuğu hakkında konuşalım!
  • Yarım bardak artı çeyrek bardak nedir?
  • Bu etiket “kabartma tozu” mu “pudra” mı?
  • Yiyecekler, dünyanın her yerinde, çocuklar için beslenmenin yanı sıra farklı algılar ve öğretiler keşfetmelerine fırsat sunar.
  • Alüminyum folyolardan şekil verdiğiniz rakamlar ve harfler oluşturabilirsiniz; erimiş çikolatayı bu kalıpların içinde soğutup sertleştiklerinde okunaklı olanlar ile farklı kelimeler/cümleler kurabilirsiniz. Okunaksız olanlar için ise “şimdi hatalarımızı yeme zamanı” diyebilirsiniz!

 

9. Aile olarak birlikte yapabileceğiniz şeyleri keşfedin!

Bir film gecesi planlamak, birlikte bir şeyler monte etmek, tamir etmek, hatta mobilyaları yeniden düzenlemek gibi uzun süredir planladığınız ev içi değişikliklere girişmek gibi.

 

AKTİVİTE ÖNERİLERİ

 

1. Oyuncakları Yıkamak için Harika Bir Zaman!

 

Çocuklarınızın plastik oyuncaklarını yıkamasına izin verin. Yırtılmayan kabarcıklar, süngerler, havlular ve diğer malzemeleri ekleyebilirsiniz.

 

2. Sabah Ritüeli: Yaratıcı Okuma!

 

Çocuklar doğal hikâye anlatıcılarıdır. Oynadıkları sırada paylaştıkları hikayelere ne kadar ayrıntı ve hayal gücü koyduklarını hiç fark ettiniz mi? Günlük rutini bunun üzerine kurgulayalım ve güne bazı okuma yazma becerilerini dahil edelim. Yaratıcı okuma, okuyucu odaklı, metin odaklı, görsel odaklı bileşenlerle okumayı diyalog eşliğinde sorarak, sorgulayarak, yaşayarak, hikâyeyi deneysel biçimde deneyimlemelerini sağlar. Yaratıcı okuma, okumanın kendi serüvenini kavrama, metnin ardını görme, çocuğun kendi yaşantısındaki karşılığını bulma gibi birçok kazanıma işaret eden adımlara sahip bir bilişsel aktivitedir.

 

Güne kitaplarla başlayın!

Kitaplar genellikle yatmadan önce hafızaya kaydedilir ve güzel, kaliteli bir uykunun hazırlayıcısıdır. Sabahları ise bolca vaktimizin olduğu bu günlerde, kalkmadan biraz keyif zamanları yaratıp bazı favori hikayeler için kıvrılıp eğlenceli aile zamanlarından (tatilde, dondurma alırken, bayram ziyaretlerinde) fotoğraflar arasında gezinebilir ve hafızanızdaki bu anların hikayesini yeniden oluşturabilirsiniz.

 

3. Deney Zamanı!

 

Çocuklara virüslerin nerelerde saklandığı ve hangi mekanlarda virüslerin daha hızlı çoğaldığını gösteren deneyler yapabilirsiniz. Örnek olarak verilen aşağıdaki deneyden yola çıkarak, virüslerin üremesinde temasın ne kadar büyük rol oynadığını çocuğunuza açıklayabilir; bu süreçte temastan mümkün olduğunca kaçınmamız gerektiğini çocuğunuza anlatabilirsiniz.

 

Patates Deneyi

Gerekli malzemeler:

    • Patates
    • Eldiven
    • Bıçak
    • Dört adet kilitli naylon poşet
    • Yapışkan bant
    • Keçeli kalem

 

  • Ellerinizi yıkayın, eldivenlerinizi giyin ve patatesi dört eşit parçaya bölün.
  • İlk patates parçasını eldiven geçirdiğiniz elinizle alarak kilitli poşetin içine koyup hava almayacak şekilde kapatın. Bunun üzerine bu poşetin üzerine “kontrol” yazın.
  • İkinci patates parçasını evdeki bir tezgâhın üzerine ya lavabonun içine ya da yere sürdükten sonra kilitli poşete koyup poşetin ağzını kapatın. Poşetin üzerine patates hangi yüzeye temas ettiyse bunu yazın.
  • Üçüncü parçayı da evdeki bir saksının içindeki toprağa sürtün ve poşetin üzerine aynı şekilde not düşün.
  • Son parçayı da çıplak ellerinizde sabunmuş gibi döndürdükten sonra kilitli poşete koyup üzerine “ellerle temas edilen patates” yazın.
  • Bu dört poşeti bir hafta boyunca oda sıcaklığında ve karanlık bir mekânda bekletin. Bir haftanın sonunda poşetin içindeki patatesleri inceleyin. (Patatesleri poşetin içerisinden çıkarmayın ve patatesleri ellemeyin).
  • Bir haftanın sonunda, tüm poşetlerde siyah, yeşil veya beyaz leke gibi birtakım değişiklikler göreceksiniz. Ancak en az değişikliğin eldiven ile kontrol poşetinin içine koyduğunuz patatesin üzerinde olduğunu gözlemleyebilirsiniz! En büyük değişikliğin ise elinizde tuttuğunuz, toprağa ve lavabonun içine sürttüğünüz patateste olacağını göreceksiniz. Çünkü patates temas ettiği bu yüzeylerden tüm virüsleri kendine doğru çeker; ancak yüzeye en az temas eden patateste çok az miktarda virüs bulunur.

 

Bu yazıyı paylaşın...